Pasożyty ludzkie są reprezentowane przez różne grupy, z których jedną są pierwotniaki. Są zdolne do wywoływania chorób o różnym nasileniu, a mikroorganizmy te nie są tak łatwo diagnozowane, jak grupy o bardziej złożonej organizacji. Dla wygody w artykule przedstawiono je w tabeli z głównymi cechami.
Charakterystyka
Pierwotniaki obejmują organizmy o prymitywnej organizacji, które są zjednoczone w typie pierwotniaków. Istnieje ponad 15 tysięcy gatunków, a niektóre z nich prowadzą pasożytniczy tryb życia w organizmie człowieka. Wszystkie charakteryzują się niewielkimi rozmiarami, można je zobaczyć jedynie pod mikroskopem, ale nie da się ich zauważyć gołym okiem.
Wiele najprostszych pasożytów ma niezwykle prymitywną budowę. Gdy znajdą się w ciele żywiciela, zaczynają się rozmnażać. Czasami dzieje się to poprzez podzielenie na dwie połowy, a czasami przez wiele podziałów. W tym drugim przypadku choroba rozwija się szybko, szybko pojawiają się objawy, czasami nawet mogące ostatecznie spowodować śmierć człowieka.
Cechy biologii
Ciało ludzkich pierwotniaków składa się z dwóch głównych części: jądra i cytoplazmy, w której zlokalizowane są wszystkie pozostałe organelle. Może być jeden lub więcej rdzeni.
Pierwotniaki mają zdolność tworzenia cyst, jeśli warunki środowiskowe stają się niekorzystne. Z tego powodu są w stanie zachować żywotność przez długi czas, pozostając w bezruchu i bez składników odżywczych. Gdy tylko warunki powrócą do normy, otoczka cysty zostaje zniszczona, a mikroorganizm kontynuuje normalne funkcjonowanie. Otorbienie umożliwia również pasożytom skuteczne rozprzestrzenianie się z organizmu na organizm.
Wszystkie pierwotniaki są podzielone na kilka kategorii w zależności od anatomii, sposobu poruszania się i innych cech:
- wici;
- sarkod
- Sporozoany
- orzęski.
W każdej grupie znajdują się gatunki, dla których człowiek jest żywicielem pośrednim lub ostatecznym.
Główne typy
Pasożyty z rodzaju Pierwotniaki powodują wiele chorób i pasożytują w różnych narządach. Dla wygody przedstawiono je w tabeli.
| Imię | Zainfekowane części ciała | Metoda infekcji | Objawy |
|---|---|---|---|
| Balantydium | Dolne jelita | Spożycie nieprzetworzonego termicznie mięsa wieprzowego lub wody z cystami | Balantidiozie często towarzyszy biegunka. W stolcu pojawia się biały śluz i krwawa wydzielina. Nabłonek jelita grubego ulega owrzodzeniu i w takich przypadkach krwawienie może się nasilić. W miarę postępu choroby człowiek staje się wyczerpany, a w rzadkich przypadkach może prowadzić do śmierci. |
| Ameba ustna | Jama ustna, kieszonki dziąsłowe, płytka nazębna | Do zakażenia dochodzi poprzez całowanie nosiciela, używanie brudnych naczyń i spożywanie skażonej żywności. | Rzadko dotyka osoby, które nie mają zmian patologicznych w jamie ustnej. Podczas stanu zapalnego ameba jamy ustnej odżywia się nabłonkiem, drobnoustrojami, leukocytami i erytrocytami. Może powodować choroby przyzębia. |
| Ameba czerwonkowa | Przez krwiobieg przenika do płuc, wątroby, serca, narządów płciowych i nerek. Osiada w świetle jelita | Kontakt z żywnością lub wodą | W niektórych przypadkach choroba przebiega bezobjawowo. Jeśli ameba czerwonki atakuje ściany jelit, rozpoczyna się etap patogenny. Charakteryzuje się zapaleniem okrężnicy, martwicą tkanek, uszkodzeniem wątroby i mogą pojawić się ropnie. Bardzo poważne konsekwencje powodują przerzuty do mózgu i innych narządów. Możliwa śmierć. Czasami choroba ma charakter nawrotowy. Samoleczenie jest rzadkie |
| Giardia jelitowa | Dwunastnica i drogi żółciowe. | Droga ustna | Giardia przylega do nabłonka śluzowego i utrudnia wchłanianie składników odżywczych. Rozwija się zapalenie błony śluzowej i ciągła biegunka. Jeśli infekcja obejmuje drogi żółciowe, pojawia się zażółcenie skóry. U niektórych osób rozwija się odporność na giardie jelitowe, zwłaszcza w krajach o klimacie tropikalnym |
| Trichomonas pochwy | U kobiet – na błonie śluzowej pochwy, u mężczyzn – w naskórku prostaty i cewce moczowej | Podczas stosunku płciowego, a także podczas porodu od matki do dziecka | Rzęsistkowica objawia się pienistą wydzieliną, swędzeniem i pieczeniem błony śluzowej narządów płciowych, bólem podczas seksu, pojawieniem się krwawej wydzieliny z cewki moczowej itp. Powikłaniem rzęsistkowicy jest zapalenie sromu spowodowane działaniem pierwotniaków, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie gruczołu krokowego i niepłodność |
| Trypanosoma brusei | Płyn mózgowo-rdzeniowy i mózg | Po ukąszeniu przez muchę tse-tse, która jest żywicielem pośrednim | Zaczyna się gorączką i obrzękiem węzłów chłonnych, trwa apatia, nieodparta chęć snu, paraliż mięśni i wyczerpanie. Nieleczone dochodzi do śpiączki i śmierci. |
| Leiszmania skórna | Kontakt z chorą osobą lub zwierzęciem | Na skórze, najczęściej na twarzy lub dłoniach | Okres inkubacji trwa od 2 miesięcy do 5 lat, po czym w miejscu ukąszenia owada pojawia się gęsty brązowawy guzek. Powiększa się, a następnie na jego miejscu otwiera się ropny wrzód. Choroba trwa do kilku lat, po czym następuje ostateczne bliznowacenie ran. Powikłania mogą obejmować problemy z sercem, nerkami i nadnerczami. |
| Toksoplazma | Zakażone zwierzęta domowe, głównie koty, czasami do zakażenia dochodzi poprzez spożycie pokarmu zawierającego pierwotniaki | Wątroba, serce, oczy, mózg | W postaci wrodzonej - liczne patologie rozwoju płodu, śmierć w niemowlęctwie, upośledzenie umysłowe, liczne infekcje. Nabyta toksoplazmoza powoduje wysoką gorączkę, powiększenie wątroby, bóle głowy, wymioty i drgawki. Często ma przebieg przewlekły, ze zwiększonym zmęczeniem i uszkodzeniem oczu. Rzadko występuje w formie utajonej |
| Izospora | Od osoby zakażonej drogą fekalno-oralną | Nabłonek jelita cienkiego | Okres inkubacji trwa około 10 dni. Następnie wzrasta temperatura ciała, pojawiają się wymioty i biegunka. Choroba jest ostra przez tydzień lub dwa, po czym następuje powrót do zdrowia. |
| Kryptosporydia | Ustnie | Tkanka nabłonkowa jelit | Inkubacja trwa około tygodnia, po czym rozpoczyna się biegunka, być może z krwawą wydzieliną. Może wystąpić ból brzucha, gorączka i mogą wystąpić oznaki odwodnienia. Jeśli stan odporności pacjenta jest niewystarczający, infekcja może zająć inne narządy: płuca, trzustkę, żołądek itp. |
Czy robaki są pierwotniakami?
Czasami można usłyszeć zdanie, że pacjent jest zarażony robakami pierwotniakowymi. Musisz zrozumieć, że pierwotniaki są wyłącznie mikroorganizmami jednokomórkowymi, a w skrajnych przypadkach organizują kolonie. Ale nigdy nie są wielokomórkowe, jak robaki i robaki.
U pierwotniaków wszystkie procesy zachodzą w cytoplazmie komórkowej i jądrach komórkowych, podczas gdy u robaków organizacja anatomiczna jest znacznie bardziej złożona: mają one zróżnicowane narządy, które pełnią specjalne funkcje fizjologiczne. Dlatego klasyfikowanie robaków jako pierwotniaków jest zasadniczo błędne.
Czasami robaki nazywane są pasożytami pierwotniakowymi w porównaniu z owadami: pluskwami, wszami itp., Ponieważ te ostatnie znajdują się znacznie wyżej na drabinie ewolucyjnej. W tej interpretacji dopuszczalne jest nazywanie robaków pierwotniakami.